زمین

کهکشان چیست؟

گروه های کهکشان ها

كهكشان ها به شكل نابرابري در فضا توزيع شده اند. به طوری كه بعضي از كهكشان ها همسايه نزديكي ندارند. كهكشان هايي هستند كه با هم جفتند و به اين ترتيب همراه با كهكشان ديگري با هم مي گردند. اما بيشتر كهكشان ها در گروه هايي به نام خوشه (Cluster) پيدا مي شوند. يك خوشه ممكن است حاوی چند تا چندين هزار كهكشان باشد. خوشه ها ممكن است قطري به بزرگي ده ميليون سال نوري داشته باشند.

خوشه های كهكشان ها در ساختارهای بزرگ تري به نام "ابرخوشه ها" (supercluster) گروه بندي شده اند. در مقياس هاي حتي بزرگ تر، كهكشان ها در شبكه هاي بسيار عظيم الجثه ای مرتب شده اند. شبكه ها شامل كهكشان هایی هستند كه به هم متصلند و با مناطق نسبتاً خالي احاطه شده اند.

يكي از بزرگ ترين ساختارهايي كه تاكنون نقشه برداري شده، شبكه اي از كهكشان ها است كه به عنوان "ديوار بزرگ" شناخته مي شود. اين ساختارها بيش از 500 ميليون سال نوري درازا و 200 ميليون سال نوري پهنا دارد.

⊕ شكل كهكشان ها

ستاره شناسان بيشتر كهكشان ها را از روي شكلشان طبقه بندي مي كنند. چون كهكشان ها يا مارپيچي يا بيضي شكل هستند. كهكشان مارپيچي مثل يك ديسك با يك برآمدگي در مركزش است. اين ديسك مشابه يك فرفره است. بازوان مارپيچي روشن دارد كه از برآمدگي مركزي به صورت پيچ پيچي به اطراف ادامه دارد. همه كهكشان هاي مارپيچي مي گردند، ولي به آهستگي. براي مثال كهكشان راه شيري هر 250 ميليون سال يك بار يك دور گردشش را كامل مي كند.

ستارگان جديد از گاز و گرد و غبار موجود در داخل كهكشان هاي مارپيچي تشکیل مي شوند. گروه هاي كوچك تر ستارگان موسوم به خوشه های كروي اغلب كهكشان هاي مارپيچي را احاطه مي كنند. يك خوشه كروي حدود يك ميليون ستاره دارد.

شكل كهكشان هاي بيضوی، از كره هاي كامل تا گويچه هاي صاف متغیر است. نوري كه از كهكشان بيضي شكل خارج مي شود، در مركز بيشتر است و به تدريج در مناطق خارجي تر کهکشان ضعيف تر مي شود. كهكشان هاي بيضوی نسبت به كهكشان هاي مارپيچي گرد و غبار و گاز كمتري دارند و به نظرمي رسد تعداد كمي از ستارگان جديد در آنها شكل مي گيرد.

از بالای ماه چه می بینیم...